Dolina Chochołowska

Dolina Chochołowska Ma długość 10 kilometrów, zajmuje obszar ponad 35 km² i leży na terenie miejscowości Witów. Jest jedną z najpiękniejszych dolin znajdujących się po polskiej stronie Tatr. Dolina Chochołów jest również największą i najdłuższą doliną.

Informacje ogólne

Dolina Chochołowska przyjmuje formę wąwozu, który w dwóch miejscach zwęża się, tworząc dwie bramy: Niżną Bramę Chochołowską oraz Wyżnią Bramę Chochołowską. W dolinie znajduje się wiele większych oraz mniejszych odgałęzień, które kształtem również przypominają doliny.

Dolina Chochołowska jest zbudowana z różnych rodzajów skał, których występowanie można podzielić na dwie części: górną, w obrębie Wyżniej Bramy oraz dolną, w rejonie Niżnej Bramy Chochołowskiej. Część górna, południowa, składa się ze skał krystalicznych, głównie gnejsów oraz granitów. Natomiast część dolną, północną, budują skały osadowe, przede wszystkim łupki oraz wapienie.

Kształt doliny i jej forma była modelowana przez lodowiec, a także przez płynący Potok Chochołowski. Przez to, budowa jej jest nieregularna, a nawet znajdują się na jej terenie jaskinie, które nie są udostępniane do zwiedzania przez turystów. Największą z Jaskiń jest Szczelina Chochołowska, która powstała na skutek przepływania Potoku Chochołowskiego. Bardzo charakterystyczne dla Szczeliny są trzy otwory wejściowe oraz spektakularne formy naciekowe na ścianach skalnych, które tworzą – nazwane ze względu na kształt i przypominające wyglądem – „pola ryżowe” oraz „łopaty”. Słynną draperią naciekową jest tzw. „kamienne mleko”. Jaskinia została odkryta stosunkowo późno, bo dopiero w 1933 roku. Odkrywcami byli Jerzy Zahorski oraz Stefan Zwoliński, polski wybitny speleolog. Jednak nie byli oni eksploratorami całej jaskini, a jedynie początkowego odcinka przy jednym z otworów. Komora Końcowa została odkryta przez Kazimierza Kowalskiego, Władysława Danowskiego i Macieja Kuczyńskiego w 1951 roku.

Fakty historyczne

Pasterstwo

Dolina Chochołowska swą nazwę otrzymała od leżącej nieopodal wsi Chochołów. Dzięki stosunkowo niedużej odległości od doliny, mieszkańcy wsi odnaleźli w niej idealne miejsce dla wypasania swoich zwierząt. Możliwości stworzyła sama natura, bowiem w Dolinie Chochołowskiej znajdowało się wiele polan i hal, które umożliwiły uprawianie pasterstwa na szeroką skalę, co przyczyniło się do okrzyknięcia doliny największym ośrodkiem pasterstwa w Tatrach. Oprócz dużej liczny wypasanego bydła, znajdowało się tam również wiele bacówek oraz szałasów, które spełniały rolę noclegu dla tłumnie przybywających juhasów.

Górnictwo

Jak w większości dolin znajdujących się w Tatrach, także i w Dolinie Chochołowskiej aktywnie prowadzono prace górnicze. Wydobywano w niej rudy żelaza. Po dzień dzisiejszy, niektóre z sąsiadujących dolin, będących odnogami głównej, noszą nazwy świadczące o ówczesnym przemyślne, np. Polana Hucisko lub Hala Stara Robota.

Turystyka

Bardzo małymi krokami, turystyka zaczęła się rozwijać w XIX wieku, jednak w tym czasie bardziej atrakcyjne dla turystów było zwiedzanie sławnych szlaków oraz Zakopanego, które wabiło swoim pięknem i wyjątkowością. Większą popularność dolinie przynosili przybywający do niej narciarzom oraz taternikom. Turyści tłumnie zaczęli przyjeżdżać, gdy Towarzystwo Tatrzańskie wybudowało, przed I wojną światową, schronisko w Dolinie Starorobociańskiej, która jest odnogą Doliny Chochołowskiej. Dopiero w latach 1930 – 1932 zbudowano schronisko bezpośrednio w dolinie, na Polanie Chochołowskiej, co było przełomem w rozwoju turystyki. W trakcie trwania II wojny światowej, wybudowane wcześniej budynki, stały się bazą dla polskich oraz rosyjskich żołnierzy. Niestety przedwojenne zabytki zostały spalone przez niemiecką armię. Po wojnie, schronisko zostało odbudowane, a jego częstym gościem stał się Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.

Piękno doliny dostrzegli również twórcy filmu „Potop”. Nakręcono w niej bowiem jedną ze scen z kuligiem. Oprócz tego, Dolina Chochołowska była scenerią dla 7 odcinków serialu „Janosik”.

Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej

Schronisko znajduje się na wysokości 1150 m n.p.m. i ma w swojej ofercie aż 132 miejsc noclegowych. Jest jedynym budynkiem w Dolinie Chochołowskiej, który oferuje turystom nocleg na sprzedaż. W wyposażeniu jest także przechowalnia nart, świetlica, kuchnia oraz suszarnia ubrań. Jest to wszystko możliwe dzięki zbudowanej w 1958 roku elektrowni wodnej utworzonej na Chochołowskim Potoku.

Obecne schronisko było budowane w latach 1951 – 1953. W 1983 roku do schroniska przybył Jan Paweł II, co zostało upamiętnione tablicą znajdującą się przed wejściem do schroniska. Oprócz tablicy, wytyczono również szlak papieski prowadzący przez Dolinę Jarząbczą, a w samym schronisku znajduje się rzeźba dla papieża od Lecha Wałęsy.

W związku z tym że ilość miejsc jest ograniczona, nie dla każdego turysty znajdzie się miejsce w tymże schronisku. Obecnie nie jest to żaden problem, ponieważ wiele właścicieli pensjonatów i apartamentów w Zakopanem, wynajmuje przybywającym noclegi, które bardzo dobrze spełniają standardy i satysfakcjonują najbardziej wymagających klientów. Dodatkowo noclegi Zakopane nie oferują wygórowanych cen, a obiekty znajdują się w bliskiej lokalizacji od największych atrakcji turystycznych Zakopanego.

Fauna i flora W większej części Dolinę Chochołowską porastają lasy świerkowe, wśród których dojrzeć można szczególnie jodły i sosny, a także buki. Między drzewami można dojrzeć szczyty Mnichów Chochołowskich oraz Siwiańskich Turni. Oprócz lasów świerkowych, Dolina Chochołowska porośnięta jest bujną trawą oraz kępkami kosodrzewiny, wśród których mienią się kolory różnych rzadkich krzewinek i kwiatów. Dostrzec można borówki oraz liliowe wrzosy. Między małymi skałami rosną kępki situ skuciny oraz wyższe łodygi bliźniaczki psiej trawki. Występuje bardzo dużo odmian roślin, których nie sposób spotkać nigdzie indziej. Należą do nich przede wszystkim byliny o fioletowych kwiatach zwane zarzyczka górską, także turzyce skąpokwiatowe, astrowate ostrożnie głowacze, należące do rodziny astrowatych storzany bezlistne, a także szczwoligorze tatarskie. Na polanach, wśród kępek traw, można zobaczyć połacie fioletowych krokusów oraz zimowitów jesiennych, a także turkusowych goryczek.

Oprócz ciekawej flory, Dolina Chochołowska może poszczycić się równie interesującą fauną. Jest ona miejscem występowania dla wielu górskich zwierząt, począwszy od tych łagodnych, do których należą jelenie, przez płoche świstaki, a skończywszy nawet na tych najbardziej niebezpiecznych, czyli niedźwiedziach.

Jak dojechać?

Z Zakopanego, do Doliny Chochołowskiej można dojechać busem lub samochodem. Pojazd należy zostawić na Siwej Polanie, na której znajduje się parking płatny. Aby wejść do Doliny Chochołowskiej należy wcześniej kupić bilet. Od Siwej Polany można podążyć pieszo, zielonym szlakiem turystycznym. Zazwyczaj przejście całej doliny zajmuje nie więcej niż 2:10 h. Inną opcją jest wyjazd kolejką traktorową „Rakoń”, która co pół godziny przewozi turystów do Polany Huciska. Można również wybrać się na przejażdżkę rowerową i dotrzeć aż do leśniczówki. Co ciekawe, roweru nie trzeba brać z domu, można go wypożyczyć z pobliskiej wypożyczalni rowerów. Ostatnim wariantem jest wyjazd góralską bryczką, która zawiezie swoich klientów aż do Polany Chochołowskiej.